(02) 3224 229
contact@mapas.mk
Shtylla e dytë pensionale është pjesë e sistemit pensional në Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe bazohet në llogaritë individuale të të siguruarve, në të cilat grumbullohen dhe investohen mjete për realizimin e të drejtave pensionale. Me maturimin gradual të sistemit, rritet edhe numri i shfrytëzuesve që realizojnë të drejtën për pagesë të pensionit nga sigurimi pensional i detyrueshëm me financim kapital.
Lartësia e pagesave nga llogaritë individuale varet nga disa faktorë, veçanërisht nga periudha e anëtarësimit në shtyllën e dytë pensionale, lartësia e kontributeve të paguara, kompensimet e arkëtuara, mjetet e akumuluara në llogarinë individuale, kthimet e realizuara nga investimi, si dhe nga mënyra e zgjedhur e pagesës, në përputhje me rregullativën ligjore.
Në vijim paraqitet analiza e pensionistëve aktualë nga sigurimi pensional i detyrueshëm me financim kapital, deri më 30.06.2026.
Shfrytëzuesit janë analizuar në dy grupe themelore:
- shfrytëzues me pension minimal, te të cilët një pjesë e mjeteve të nevojshme për arritjen e pensionit minimal sigurohet nga llogaria individuale në shtyllën e dytë pensionale;
- shfrytëzues me pension mbi pensionin minimal, te të cilët pagesa nga llogaria individuale në shtyllën e dytë pensionale rezulton me një shumë mbi pensionin minimal.
Tregues të përgjithshëm për shfrytëzuesit që realizojnë pagesë të pensionit nga shtylla e dytë pensionale
Deri më 30.06.2026, numri i përgjithshëm i shfrytëzuesve që realizojnë pagesë nga sigurimi pensional i detyrueshëm me financim kapital është 147 persona.
Për këta shfrytëzues është paguar një shumë totale neto prej 1.452.089 denarësh, ndërsa shuma mesatare neto për shfrytëzues arrin në 9.878 denarë.
Stazhi mesatar pensional është 22 vjet, ndërsa baza mesatare pensionale është 38.880 denarë, gjë që paraqet bazë për vlerësimin e profilit të shfrytëzuesve aktualë.
Shfrytëzues me pension minimal
Në kategorinë e shfrytëzuesve me pension minimal përfshihen 113 persona, me një pagesë totale neto nga llogaritë individuale në shumën prej 1.149.023 denarësh. Prej tyre, 75 shfrytëzues realizojnë pagesë mujore mbi 8.000 denarë, ndërsa 38 shfrytëzues realizojnë pagesë prej 4.001 deri në 8.000 denarë. Shuma mesatare neto e pagesës për këtë grup është 10.168 denarë, me një stazh mesatar pensional prej 21 vjetësh dhe një bazë mesatare pensionale prej 27.003 denarësh.
Shfrytëzues me pension mbi pensionin minimal
Në kategorinë e shfrytëzuesve me pension mbi pensionin minimal përfshihen 34 persona, me një pagesë totale neto nga llogaritë individuale në shumën prej 303.066 denarësh. Prej tyre, 12 shfrytëzues realizojnë pagesë mbi 8.000 denarë, 7 shfrytëzues mbi 16.000 denarë, ndërsa te 5 shfrytëzues pagesa është mbi shumën maksimale. Shuma mesatare neto e pagesës është 8.914 denarë, me një stazh mesatar pensional prej 25 vjetësh dhe një bazë mesatare pensionale prej 81.762 denarësh.
Konstatimet kryesore nga analiza
Sipas të dhënave të analizuara, pjesa më e madhe e shfrytëzuesve janë persona te të cilët pagesa nga shtylla e dytë pensionale merr pjesë në sigurimin e shumës minimale të pensionit. Pjesëmarrja e tyre në numrin e përgjithshëm të shfrytëzuesve është 77% deri më 30.06.2026 (113 shfrytëzues nga gjithsej 147 shfrytëzues).
Këto të dhëna tregojnë se mjetet e akumuluara në shtyllën e dytë pensionale kanë rol të rëndësishëm te shfrytëzuesit me pension minimal, ku një pjesë e mjeteve për sigurimin e shumës minimale të pensionit sigurohet nga llogaritë individuale në shtyllën e dytë pensionale, duke zvogëluar kështu nevojën për sigurimin e mjeteve shtesë nga Fondi i Sigurimit Pensional dhe Invalidor i Maqedonisë së Veriut.
Stazhi mesatar pensional i shfrytëzuesve me pension minimal është 21 vjet, stazhi mesatar pensional i shfrytëzuesve me pension mbi pensionin minimal është 25 vjet, ndërsa stazhi mesatar i të gjithë shfrytëzuesve është 22 vjet. Kjo tregon se te shfrytëzuesit aktualë periudha e anëtarësimit në shtyllën e dytë pensionale ka qenë më e shkurtër në krahasim me periudhën që do të mundësonte akumulim më të gjatë të mjeteve.
Një nga karakteristikat themelore të sigurimit pensional me financim kapital është se periudha më e gjatë e anëtarësimit mundëson akumulimin e një shume më të madhe mjetesh në llogarinë individuale dhe një periudhë më të gjatë të frytëzimit të tyre. Kjo vjen si rezultat i pagesave të vazhdueshme të kontributeve, kthimeve të realizuara nga investimi dhe kapitalizimit të mëtejshëm të tyre, gjë që kontribuon në rritjen graduale të mjeteve gjatë periudhës së anëtarësimit.
Shfrytëzuesit e përfshirë në analizë janë persona që në mënyrë të pavarur kanë marrë vendim për vazhdimin e anëtarësimit në shtyllën e dytë pensionale, të cilin e kanë konfirmuar me nënshkrimin e Deklaratës për vazhdimin e anëtarësimit.
Të dhënat për bazën pensionale japin informacion mbi shumën mbi të cilën bëhet përllogaritja e pensioneve, si dhe informacion mbi lartësinë e pagës që kanë realizuar shfrytëzuesit e pensionit.
Analiza siguron një pasqyrë gjithëpërfshirëse të numrit, strukturës dhe karakteristikave të shfrytëzuesve aktualë të pensionit nga sigurimi pensional i detyrueshëm me financim kapital. Njëkohësisht, ajo paraqet rolin e shtyllës së dytë pensionale në sigurimin e përfitimeve pensionale nga mjetet e akumuluara individualisht dhe përbën bazë për ndjekjen e vazhdueshme të zhvillimit të sistemit.